De béste waarderend onderzoekende vragen? Die bestaan misschien wel helemaal niet.
Het ligt aan de context en ontvankelijkheid van de luisteraar welke vraag spot on is. Tegelijk laat ik me graag inspireren door voorbeeldvragen die dan ergens in mijn achterhoofd blijven hangen en die ik er op een geschikt moment nog eens bij pak.
Hierna volgt mijn set aan hulpvragen voor intakes, sessies en coachgesprekken. De vragen zijn geordend naar drie tijdreizen:
- De eerste tijdreis is leren van het verleden;
- De tweede tijdreis kijkt vooruit naar wat werkelijk gewenst is;
- De derde tijdreis brengt je terug naar de concrete mogelijkheden in het hier en nu.
Eerste tijdreis: Leren van waardevolle ervaringen in het verleden
Sterke ervaringen en positieve uitzonderingen
1. Kun je een concreet voorbeeld beschrijven van een situatie waarin [samenwerking / aanpak / initiatief X] echt goed werkte, wat deed u zelf, wat deden anderen, en wat maakte het verschil?
2. Welke omstandigheden maakten dit mogelijk, denk aan cultuur, leiderschap, middelen, beleid?
3. Wanneer lukt het beter dan gemiddeld, en wat is er op die momenten anders?
4. Kun je een verhaal vertellen over een moment waarop je merkte: dit maakt echt verschil?
5. Welke positieve reacties hebben jullie al ontvangen van collega’s, klanten of partners?
Identiteit, waarden en bestaansreden
6. Wat maakt jullie organisatie of initiatief uniek, en waar zijn jullie het meest trots op?
7. Welke waarden liggen ten grondslag aan wat jullie doen, en hoe komen die tot uiting in de dagelijkse praktijk
8. Wanneer voelden jullie: dit is precies waarom we dit doen?
Sterke kanten, kwaliteiten en expertise
9. Welke unieke kwaliteiten, ervaring of expertise hebben jullie opgedaan die anderen kunnen inspireren of ten goede komen?
10. Op een schaal van 0 tot 10: waar staan jullie nu en wat maakt dat het geen lagere score is?
Vergelijken en leren van anderen
11. Welke werkwijzen of keuzes maken jullie anders dan vergelijkbare organisaties, terwijl de regels en middelen gelijk zijn?
12. Wat zijn ervaringen van andere organisaties waarvan je zegt: zo willen wij het ook doen of juist: dat zouden wij anders aanpakken?
Leren van weerstand en schuurmomenten
13. Wat leren de schuurmomenten over wat blijkbaar belangrijk of onmisbaar is?
14. Wat ging er ondanks de weerstand tóch goed?
15. Hoe hebben jullie het volgehouden en waarom is het niet nog veel meer misgegaan?
16. Hoe zijn de problemen hersteld?
17. Welke frustratie of teleurstelling zit er achter de kritiek? Welk verlangen of welke hoop wordt daarin zichtbaar?
Leer de skills & tools van Dialogisch veranderen
- 13 juli: Gratis Webinar (1,5 uur)
- 7 sept: training Appreciative Inquiry in de praktijk (3 dagdelen)
- 10 sept: start Leergang Dialogisch Veranderen(6 dagen)
Tweede rijdreis: Richtinggevend wensbeeld verbeelden
Dromen en verlangen
18. Wat is jullie droom voor de mensen die geraakt worden door jullie werk, hoe ziet hun situatie er idealiter uit?
19. Waar word je enthousiast van als je aan de toekomst van [thema X / organisatie / initiatief] denkt?
20. Welke elementen van de oorspronkelijke droom spreken je nog steeds aan, ook als de uitvoering tegenviel?
Concreet wensbeeld
21. Stel dat [aanpak X / samenwerking / initiatief Y] over een paar jaar zo goed functioneert als redelijkerwijs mogelijk is, wat merken betrokkenen daar dan van in de dagelijkse praktijk?
22. Hoe ziet de ideale samenwerking eruit tussen de verschillende betrokken partijen?
23. Als alle praktische belemmeringen opgelost waren, wat zou er dan mogelijk zijn dat nu nog niet lukt?
Waarden als kompas
24. Welke waarden zijn voor jou leidend bij het nemen van beslissingen over [thema X]?
25. Hoe zou de ideale uitkomst eruit zien voor alle betrokkenen, niet alleen voor jullie eigen organisatie?
26. Wat mag er in de toekomst in ieder geval niet verloren gaan, wat koste wat kost behouden moet blijven?
Derde tijdreis: Concrete stappen zetten in de gewenste richting
Voortbouwen op het bestaande
27. Welke elementen uit de huidige aanpak willen jullie zeker behouden of versterken?
28. Wat zouden anderen daarvan kunnen overnemen zonder extra middelen of grote reorganisaties?
29. Welke kleine aanpassing in de dagelijkse werkwijze zou al een merkbaar verschil maken?
Eerste en volgende stappen
30. Wat zou een kleine maar betekenisvolle volgende stap zijn en wat is er nodig om die te zetten?
31. Wat is de eerste concrete actie die jullie zouden kunnen zetten, zonder toestemming of extra budget?
32. Welke al bestaande relatie of samenwerking zou je als vertrekpunt kunnen gebruiken?
Rollen en bijdragen
33. Welke rol zou jij willen spelen in de volgende fase (bijvoorbeeld initiator, adviseur, kritische vriend, verbinder?) en wat zouden anderen van jou kunnen leren?
34. Welke bijdrage kan jij leveren zodat de volgende stap ook voor anderen succesvol is?
Samenwerking organiseren
35. Wie zou je als eerste willen betrekken bij een volgende stap, en waarom juist die persoon of partij?
36. Hoe kan gezorgd worden dat alle relevante stemmen gehoord worden?
37. Welke afspraken of structuren helpen om de energie en het enthousiasme vast te houden?
Leer zelf ook Dialogisch veranderen
Smaakt het naar meer en wil je echt vaardig worden in het werken met dit soort vragen en de achterliggende mindset? Bekijk de leergang, de 1-daagse masterclasses of neem contact op voor maatwerk advies of begeleiding van jouw sessie of verandertraject.
